Een eenmanszaak starten is voor veel mensen de eerste stap naar zelfstandig ondernemen. Het is de meest gekozen rechtsvorm in Nederland, en dat is niet voor niets. Je bent snel op weg, de administratie is relatief eenvoudig en je houdt zelf de touwtjes in handen. Toch zijn er een paar belangrijke zaken die je goed moet begrijpen voordat je de sprong waagt. Want zelfstandig werken brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee die je als werknemer nooit had.
Inschrijven bij de KVK: de eerste stap
Wie een eigen zaak wil beginnen als zelfstandige, moet zich inschrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit doe je online of op afspraak. De inschrijving kost een eenmalig bedrag van 75 euro. Na de inschrijving krijg je een KVK-nummer en een btw-nummer van de Belastingdienst. Met die nummers kun je officieel zakendoen, facturen sturen en overeenkomsten sluiten. De inschrijving is wettelijk verplicht zodra je structureel geld verdient met je activiteiten. Doe je dat zonder inschrijving, dan riskeer je een boete. Je hoeft overigens niet te wachten tot je al klanten hebt. Inschrijven voordat je begint is gewoon toegestaan.
Aansprakelijkheid: wat je eigen vermogen ermee te maken heeft
Een van de grootste verschillen tussen een eenmanszaak en een besloten vennootschap is de aansprakelijkheid. Bij een zelfstandige onderneming zonder rechtspersoonlijkheid ben je persoonlijk aansprakelijk voor alle schulden van je bedrijf. Dat betekent dat schuldeisers ook aanspraak kunnen maken op je privébezittingen, zoals je spaargeld of je auto. Dit klinkt misschien heftig, maar voor veel kleine ondernemers is dit in de praktijk geen groot probleem. Ze lopen weinig financieel risico, werken zonder personeel en hebben geen grote schulden. Toch is het verstandig om je goed te laten informeren over welke risico’s je loopt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering kan daarbij helpen.
Belastingen en administratie als zelfstandige
Zodra je als zzp’er aan de slag gaat, heb je te maken met twee soorten belasting: inkomstenbelasting en btw. De winst van je onderneming geef je op in je aangifte inkomstenbelasting. Ben je meer dan 1.225 uur per jaar bezig met je bedrijf, dan heb je mogelijk recht op de zelfstandigenaftrek. Dat is een bedrag dat je van je winst mag aftrekken, waardoor je minder belasting betaalt. Daarnaast moet je meestal elk kwartaal btw afdragen aan de Belastingdienst. Houd je administratie dan ook goed bij: bewaar facturen, bonnetjes en bankafschriften. Veel ondernemers gebruiken hiervoor boekhoudsoftware. Een goede boekhouding bespaart je later veel tijd en gedoe bij de belastingaangifte.
Verzekeringen die je als zelfstandige zelf moet regelen
Als werknemer ben je via je werkgever verzekerd voor ziekte, arbeidsongeschiktheid en pensioen. Als zelfstandige moet je dat allemaal zelf regelen. Dat is een onderdeel waar veel startende ondernemers te laat bij stilstaan. Word je ziek en kun je niet werken, dan valt je inkomen direct weg. Er zijn verschillende mogelijkheden om jezelf hiertegen te beschermen. Je kunt een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten, geld apart zetten in een buffer of gebruikmaken van de vrijwillige verzekering bij het UWV. Welke optie het beste bij je past, hangt af van je situatie, je inkomsten en hoeveel risico je bereid bent te nemen. Informeer je goed voordat je een keuze maakt, want de premies en voorwaarden lopen sterk uiteen.
Veelgestelde vragen
Mag ik een eigen zaak starten terwijl ik ook in loondienst werk?
Ja, je mag een eigen onderneming hebben naast een baan in loondienst. Controleer wel of je arbeidscontract geen beperkingen bevat, zoals een nevenwerkzaamhedenbeding. Sommige werkgevers moeten vooraf toestemming geven.
Moet ik een zakelijke bankrekening openen voor mijn eenmanszaak?
Je bent niet wettelijk verplicht om een aparte zakelijke rekening te openen. Toch is het aan te raden om je zakelijke en privéfinanciën gescheiden te houden. Dat maakt je boekhouding een stuk overzichtelijker en scheelt tijd bij de belastingaangifte.
Hoeveel mag ik verdienen zonder btw te rekenen?
Ondernemers met een jaaromzet onder de 20.000 euro kunnen gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR). Dan hoef je geen btw in rekening te brengen en ook geen btw-aangifte te doen. Je moet je hier wel voor aanmelden bij de Belastingdienst.
Kan ik mijn eenmanszaak later omzetten naar een bv?
Ja, dat is mogelijk. Veel ondernemers kiezen er op een gegeven moment voor om hun zelfstandige onderneming om te zetten naar een besloten vennootschap, bijvoorbeeld als de winst stijgt of als ze hun privévermogen beter willen beschermen. Dit heeft fiscale en juridische gevolgen, dus het is slim om hier een adviseur bij te betrekken.
