Een financieel plan laat in cijfers zien of jouw bedrijfsidee echt werkt. Het is de vertaling van je plannen naar inkomsten, uitgaven en verwachte winst. Veel ondernemers beginnen vol enthousiasme, maar vergeten te rekenen. Dat kan later voor grote problemen zorgen. Een goede financiële planning voorkomt verrassingen en geeft je grip op je bedrijf.
Wat er in een financieel plan staat
Een financiële planning voor je bedrijf bestaat uit een aantal vaste onderdelen. Je begint met een investeringsbegroting: wat heb je nodig om te starten? Denk aan apparatuur, een website of een bedrijfsauto. Daarna maak je een financieringsbegroting, waarin je bijhoudt hoe je die investeringen betaalt. Dat kan met eigen geld, een lening of een combinatie van beiden. Vervolgens stel je een exploitatiebegroting op. Daarin schat je je maandelijkse inkomsten en uitgaven. Ten slotte is er de liquiditeitsprognose, die laat zien of je op elk moment genoeg geld op je rekening hebt om je rekeningen te betalen. Al deze onderdelen samen geven een volledig beeld van de financiële gezondheid van je onderneming.
Waarom een financiële planning zo veel oplevert
Veel startende ondernemers maken een financieel overzicht alleen omdat de bank of een investeerder erom vraagt. Dat is begrijpelijk, maar het plan heeft meer waarde dan dat. Door alles op papier te zetten, zie je snel of je bedrijfsidee echt haalbaar is. Stel dat je berekent dat je elke maand vijftig klanten nodig hebt om quitte te spelen. Dan weet je meteen hoe hard je moet werken aan je marketing. Het plan helpt je ook om bewuste keuzes te maken, zoals wanneer je iemand in dienst kunt nemen of wanneer je beter even wacht met een grote uitgave. Kortom, het is een hulpmiddel dat je door je eerste jaren als ondernemer heen helpt.
Hoe je een realistisch plan opstelt
Een veelgemaakte fout is te optimistisch rekenen. Ondernemers schatten hun omzet te hoog in en hun kosten te laag. Een betere aanpak is om drie scenario’s te maken: een pessimistisch, een realistisch en een optimistisch scenario. Zo weet je wat er gebeurt als het even tegenzit. Gebruik voor je omzetschatting concrete informatie, zoals tarieven in jouw branche, het aantal werkbare uren per week en het aantal potentiële klanten in jouw regio. Voor de kosten geldt: zet alles op een rij, ook de kleine bedragen. Abonnementen, verzekeringen en bankkosten tellen namelijk ook op. Een boekhouder of accountant kan je helpen als je het moeilijk vindt om dit zelf te doen. Er zijn ook gratis tools en sjablonen beschikbaar, bijvoorbeeld via de Kamer van Koophandel.
Wanneer je het plan aanpast
Een financieel plan is geen document dat je één keer maakt en daarna in een la legt. Je bedrijf verandert, en je plan moet daarin meebewegen. Aan het begin van elk kwartaal is het slim om je prognoses te vergelijken met de werkelijke cijfers. Verdien je minder dan verwacht? Dan is het tijd om bij te sturen, bijvoorbeeld door je prijzen aan te passen of je kosten te verlagen. Groeit je bedrijf sneller dan gepland? Dan wil je misschien eerder investeren. Door je financiën regelmatig te bekijken, blijf je in controle en vermijd je onaangename verrassingen aan het einde van het jaar.
Veelgestelde vragen
Is een financieel plan verplicht als je een bedrijf start?
Een financieel plan is niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk is het bijna altijd nodig. Als je een lening aanvraagt bij een bank of geld nodig hebt van een investeerder, vragen zij vrijwel altijd om een financiële onderbouwing van je plannen. Zelfs als je geen externe financiering nodig hebt, is het slim om er een te maken voor jezelf.
Hoeveel jaar vooruit moet je plannen in een financieel overzicht?
Voor een startende onderneming is het gebruikelijk om drie jaar vooruit te plannen. Het eerste jaar werk je zo gedetailleerd mogelijk uit, per maand. Voor jaar twee en drie zijn globale jaarcijfers voldoende. Hoe verder je vooruitkijkt, hoe onzekerder de cijfers zijn, dus wees realistisch bij je aannames.
Wat is het verschil tussen een begroting en een liquiditeitsoverzicht?
Een begroting laat zien wat je verwacht te verdienen en uit te geven over een bepaalde periode, ongeacht wanneer het geld binnenkomt of eruit gaat. Een liquiditeitsoverzicht gaat over de werkelijke geldstroom: wanneer komt er geld op je rekening en wanneer gaat er geld af? Een bedrijf kan winstgevend zijn op papier, maar toch betalingsproblemen hebben als klanten te laat betalen. Daarom zijn beide overzichten nodig.
Kan je een financieel plan zelf maken zonder boekhoudkennis?
Ja, dat kan. Er zijn sjablonen beschikbaar die je stap voor stap begeleiden. Je hoeft geen accountant te zijn om de basis te begrijpen. Toch is het verstandig om je plan te laten controleren door iemand met financiële kennis, zeker als je het gebruikt voor een financieringsaanvraag. Zo weet je zeker dat de cijfers kloppen en je aannames realistisch zijn.
