Werk en kapitaal inzetten om waarde te creëren en winst te maken: dat is in de kern wat een ondernemer doet. Maar achter die simpele omschrijving gaat een breed pakket aan taken, verantwoordelijkheden en keuzes schuil. Of je nu overweegt om zelf te starten of gewoon wilt begrijpen wat ondernemen inhoudt, in dit artikel lees je precies wat een ondernemer dagelijks doet en waar hij of zij voor staat.
Wat is een ondernemer precies?
Een ondernemer is iemand die voor eigen rekening en risico een bedrijf runt. Dat betekent dat je zelf beslissingen neemt, zelf klanten zoekt en zelf verantwoordelijk bent voor het resultaat. Gaat het goed? Dan pluk je de vruchten. Gaat het minder? Dan voel je dat ook zelf in je portemonnee.
Ondernemen kan in veel vormen. Je kunt een eenmanszaak starten, een BV oprichten of samen met anderen een vennootschap vormen. Er zijn geen officiële opleidingen verplicht om ondernemer te worden. Wel helpt het om praktische kennis te hebben van je vakgebied, maar ook van zaken als administratie, klantcontact en financiën.
De dagelijkse taken van een ondernemer
Wat doet een ondernemer op een gewone werkdag? Dat verschilt per branche en per fase van het bedrijf, maar een aantal taken kom je bijna altijd tegen:
- Producten of diensten leveren: Dit is de kern. Je maakt iets, verkoopt iets of verleent een dienst aan klanten of opdrachtgevers.
- Klanten werven en onderhouden: Zonder klanten geen omzet. Een ondernemer besteedt tijd aan acquisitie, netwerken en het onderhouden van bestaande relaties.
- Financiën bijhouden: Facturen sturen, uitgaven bijhouden, belasting aangeven. De administratie is een terugkerende taak, of je dat nu zelf doet of uitbesteedt.
- Beslissingen nemen: Van grote strategische keuzes tot kleine dagelijkse beslissingen, als ondernemer ben jij degene die knopen doorhakt.
- Personeel aansturen (als je medewerkers hebt): Heb je mensen in dienst? Dan ben je ook werkgever. Dat brengt extra verantwoordelijkheden met zich mee op het gebied van arbeidsrecht en personeelsbeheer.
- Jezelf op de hoogte houden: Markten veranderen, regels veranderen. Een ondernemer houdt bij wat er speelt in zijn of haar sector.
Welke verantwoordelijkheden draagt een ondernemer?
Een ondernemer is niet alleen verantwoordelijk voor het eigen inkomen, maar ook voor het nakomen van wettelijke verplichtingen. Zo moet je als ondernemer afnemers goed informeren over je diensten of producten. Dit heet de informatieplicht. Klanten hebben recht op duidelijke informatie over wat ze kopen, wat het kost en wie ze voor zich hebben.
Heb je personeel in dienst? Dan heb je als ondernemer ook een zorgplicht richting je medewerkers. Je bent verantwoordelijk voor veilige werkomstandigheden, eerlijke beloning en correcte arbeidsovereenkomsten.
Verder draag je financiële verantwoordelijkheid. Schulden van het bedrijf zijn in sommige gevallen ook jouw persoonlijke schulden, afhankelijk van de rechtsvorm die je hebt gekozen.
Wat maakt ondernemen anders dan in loondienst werken?
Als werknemer krijg je elke maand een vast salaris, ongeacht hoe goed of slecht het met het bedrijf gaat. Als ondernemer is dat anders. Jouw inkomen hangt direct samen met wat je verdient en uitgeeft. In een goed kwartaal kun je meer overhouden dan in loondienst, maar in een rustige periode kan het inkomen teruglopen.
Ook de vrijheid verschilt. Een ondernemer bepaalt zelf zijn of haar werktijden, klanten en werkwijze. Maar die vrijheid gaat hand in hand met onzekerheid. Er is geen werkgever die je beschermt als het tegenzit.
Welke eigenschappen helpen als ondernemer?
Er is niet één type ondernemer. Toch zijn er eigenschappen die in de praktijk goed van pas komen:
- Doorzettingsvermogen: Tegenslagen horen erbij. Wie snel opgeeft, komt niet ver.
- Initiatief nemen: Je wacht niet af, je gaat zelf op zoek naar kansen en oplossingen.
- Omgaan met risico: Ondernemen brengt onzekerheid met zich mee. Daarmee leren omgaan is een vaardigheid op zich.
- Communicatie: Of je nu klanten overtuigt, onderhandelt met leveranciers of personeel aanstuurt, goed kunnen communiceren maakt een groot verschil.
- Organisatievermogen: Veel ballen tegelijk in de lucht houden vraagt om overzicht en planning.
Wanneer ben je officieel ondernemer?
In Nederland ben je officieel ondernemer zodra je je bedrijf inschrijft bij de Kamer van Koophandel. Dat is verplicht als je structureel producten of diensten aanbiedt en daar inkomsten mee verdient. Daarna ontvang je een KVK-nummer, dat je gebruikt op facturen en in communicatie met klanten en leveranciers.
Voor de Belastingdienst gelden aanvullende criteria om als ondernemer aangemerkt te worden voor de inkomstenbelasting. Zo kijkt de Belastingdienst onder andere naar het aantal opdrachtgevers, de mate van zelfstandigheid en het ondernemersrisico dat je loopt.
Starten als ondernemer: waar begin je?
Wil je zelf ondernemer worden? Dan zijn dit de eerste stappen:
- Bedenk welk product of welke dienst je aanbiedt en voor wie.
- Onderzoek of er vraag naar is en wie je concurrenten zijn.
- Kies een rechtsvorm, zoals een eenmanszaak of een BV.
- Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel.
- Regel je administratie, bij voorkeur met boekhoudsoftware of een boekhouder.
- Breng je bedrijf onder de aandacht bij potentiële klanten.
Veelgestelde vragen
Moet een ondernemer een opleiding hebben gevolgd?
Er is geen verplichte opleiding om ondernemer te worden. Wel is het handig om kennis te hebben van je vakgebied en van basisonderwerpen als administratie, belasting en klantcontact. Die kennis kun je opdoen via cursussen, ervaring of door samen te werken met een adviseur.
Wat is het verschil tussen een ondernemer en een zelfstandige?
Een zelfstandige, ook wel zzp’er genoemd, is een ondernemer die zonder personeel werkt en meestal voor meerdere opdrachtgevers. Een ondernemer is een bredere term: dat kan ook iemand zijn met een groot bedrijf en tientallen medewerkers. Elke zzp’er is dus een ondernemer, maar niet elke ondernemer is een zzp’er.
Draagt een ondernemer persoonlijk risico voor schulden van het bedrijf?
Dat hangt af van de rechtsvorm. Bij een eenmanszaak of een VOF ben je persoonlijk aansprakelijk voor schulden van het bedrijf. Bij een BV is dat in principe niet het geval, tenzij er sprake is van wanbeleid of als je persoonlijk borg hebt gestaan.
Hoeveel verdient een ondernemer gemiddeld?
Het inkomen van een ondernemer varieert sterk en hangt af van de sector, het aantal klanten en de kosten van het bedrijf. Er is geen vast gemiddelde te noemen dat voor alle ondernemers geldt. Startende ondernemers verdienen in het begin vaak minder dan in loondienst, maar dat kan groeien naarmate het bedrijf zich ontwikkelt.
