Wat is situationeel leidinggeven en waarom is het handig?
Situationeel leidinggeven betekent dat je je manier van leidinggeven aanpast aan de persoon, het team of de opdracht. Niet elke collega werkt op dezelfde manier. Er zijn medewerkers die veel uitleg willen, terwijl anderen liever zelfstandig aan de slag gaan. Met situationeel leidinggeven kijk je goed naar wat je team of medewerker nodig heeft. Zo stem je jouw begeleiding af op de situatie. Dit helpt om samen prettig te werken en de doelen te halen.
Vier verschillende stijlen van leidinggeven
Er zijn vier bekende stijlen als het gaat om deze manier van leidinggeven: instrueren, overtuigen, overleggen en delegeren. Welke stijl je kiest, hangt af van wie er tegenover je zit en welke klus gedaan moet worden.
- Instrueren: duidelijke uitleggen wat er moet gebeuren en hoe. Dit werkt goed bij collega’s die nog leren of weinig ervaring hebben.
- Overtuigen: geschikt als iemand al iets meer kan, maar nog twijfelt. Je legt dan uit waarom het werk op een bepaalde manier moet.
- Overleggen: doe je als je medewerker al veel weet, maar misschien wat extra motivatie nodig heeft of meedenkt over hoe het beter kan.
- Delegeren: je vertrouwt op de kennis en ervaring van je medewerker en laat veel los. Deze persoon regelt het zelfstandig.
Door deze vier manieren goed te gebruiken, zorg je ervoor dat iedereen zich fijn voelt op de werkvloer.
Aandacht voor gedrag, wensen en situatie
Een goede leider kijkt niet alleen naar de taak, maar let ook op het gedrag en de wensen van de medewerker. Soms heeft iemand meer begeleiding of motivatie nodig, soms wil iemand meer vrijheid. Ook de situatie op het werk kan steeds anders zijn. Stel dat er iets nieuws moet gebeuren, dan is vaak wat meer uitleg nodig. Is het werk bekend en loopt het goed, dan kun je meer zelfstandigheid geven. Door steeds opnieuw te kijken naar de medewerker en de omstandigheden, kies je de stijl die het beste past. Zo ontstaat er wederzijds vertrouwen en groeit de medewerker in het werk.
De voordelen van flexibel leiderschap
Door deze manier van leidinggeven ontstaan er veel voordelen. Medewerkers voelen zich gehoord en begrepen. Het werk sluit beter aan bij wat zij kunnen en willen. Mensen worden blijer en gemotiveerder in hun werk. Ook maken teams minder fouten als de begeleiding past bij wat ze nodig hebben. Voor de leidinggevende zelf wordt het werk overzichtelijker. Je weet beter wat jouw collega’s van je verwachten en waar je bij moet sturen. Dit alles zorgt ervoor dat de samenwerking beter loopt en het werk af komt zoals afgesproken.
Praktische tips om situationeel leiderschap toe te passen
Het toepassen van deze manier van leidinggeven begint bij goed luisteren en kijken naar je collega’s. Stel open vragen en denk samen na over de beste aanpak. Denk niet vanuit jouw eigen manier, maar stem je stijl af op de ander. Geef feedback, wees duidelijk in je uitleg en vraag regelmatig hoe het gaat. Zo merk je snel of iemand behoefte heeft aan sturing of dat het tijd is om meer los te laten. Oefening helpt: probeer bewust te kiezen welke stijl je gebruikt bij welke medewerker. Vraag daarna ook feedback terug, zodat je samen kunt blijven groeien.
De meest gestelde vragen over situationeel leidinggeven
Hoe weet ik welke stijl van situationeel leidinggeven het beste past? Welke stijl past, hangt af van de kennis, ervaring en motivatie van de medewerker. Begin met goed kijken en luisteren. Iemand die net begint, heeft baat bij meer uitleg. Wie veel ervaring heeft en zelfvertrouwen toont, kan vaak zelfstandig aan het werk.
Wat doe ik als iemand iedere keer iets anders nodig heeft? Als een medewerker de ene keer veel hulp wil en de andere keer liever zelf werkt, kies je steeds opnieuw de stijl die past bij dat moment. Het is normaal dat dit wisselt, bijvoorbeeld als taken veranderen. Stem je aanpak af op wat nu nodig is.
Moet ik als leidinggevende altijd dezelfde stijl gebruiken? Het is niet nodig om altijd dezelfde manier te gebruiken. Situationeel leidinggeven draait juist om aanpassen. Soms werkt uitleg het beste, soms is het juist goed om los te laten. De kracht zit in flexibel meebewegen.
Zorgt situationeel leidinggeven voor meer werkdruk? In het begin vraagt het misschien wat meer aandacht. Maar op langere termijn zorgt deze aanpak juist voor rust. Je merkt sneller wat werkt en waar extra aandacht nodig is, waardoor collega’s zelfstandiger worden en het team soepeler werkt.
