Als ondernemer heb je recht op zwangerschapsverlof via de ZEZ-uitkering (Zwangerschaps- en bevallingsuitkering voor Zelfstandigen). Deze uitkering duurt minimaal 16 weken en wordt uitgevoerd door het UWV. Anders dan bij werknemers in loondienst regel je dit niet via een werkgever, maar vraag je het zelf aan.
Wat is de ZEZ-uitkering?
De ZEZ-uitkering is bedoeld voor zelfstandige ondernemers, zoals zzp’ers, die zwanger zijn en tijdelijk stoppen of minder werken. Je ontvangt tijdens die periode een uitkering ter hoogte van het wettelijk minimumloon. De uitkering duurt minimaal 16 weken en kan iets langer duren afhankelijk van wanneer je de uitkering laat ingaan vóór de uitgerekende datum.
De 16 weken zijn verdeeld in een periode vóór en na de bevalling. Je kiest zelf wanneer je start, maar je moet de uitkering minimaal 6 weken voor de uitgerekende datum laten ingaan en maximaal 4 weken voor die datum. De resterende weken neem je na de bevalling op. Bevalt je vroeger of later dan gepland? Dan past het UWV de verlofperiode automatisch aan, zodat je altijd minimaal 10 weken na de bevalling recht houdt.
Voorwaarden voor zwangerschapsverlof als ondernemer
Om in aanmerking te komen voor de ZEZ-uitkering moet je aan een aantal voorwaarden voldoen:
- Je bent zelfstandige (zzp’er, ondernemer zonder personeel of met personeel) en niet in loondienst.
- Je bent ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
- Je valt niet onder een andere zwangerschapsregeling, zoals de Ziektewet voor werknemers.
- Je bent verzekerd voor de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) of valt onder de criteria van het UWV voor de ZEZ-uitkering.
Het UWV beoordeelt of je als zelfstandige kwalificeert. Een belangrijk aandachtspunt: combineer je ondernemerschap met een dienstverband, dan gelden andere regels. In dat geval heb je mogelijk recht op Ziektewetuitkering vanuit het dienstverband én op de ZEZ-uitkering voor je ondernemersactiviteiten. Controleer dit bij het UWV om te voorkomen dat je iets misloopt.
Hoe vraag je de uitkering aan?
Je vraagt de ZEZ-uitkering aan via het UWV, uiterlijk 2 weken voor de gewenste ingangsdatum. Doe je dit te laat, dan kan je verlofperiode inkorten. Zorg dus dat je dit ruim op tijd regelt, bij voorkeur rond de 22e week van je zwangerschap.
Je hebt bij de aanvraag een zwangerschapsverklaring nodig van je verloskundige, gynaecoloog of huisarts. Dit document bevat de uitgerekende datum en is de basis voor de berekening van je uitkeringsperiode. De aanvraag zelf doe je digitaal via Mijn UWV.
Hoe hoog is de uitkering?
De hoogte van de ZEZ-uitkering is gekoppeld aan het wettelijk minimumloon. Dat bedrag wordt jaarlijks aangepast. Naar schatting lag de uitkering in 2025 rond 100% van het minimumloon per dag, berekend op basis van een vijfdaagse werkweek. Check het actuele bedrag op uwv.nl, want dit verandert bij iedere minimumloonverhoging.
Let op: de uitkering is bedoeld als basisinkomensvervanging. Als je als ondernemer gewend bent veel meer te verdienen, dekt de ZEZ-uitkering je inkomensverlies maar gedeeltelijk. Veel zelfstandigen sluiten daarom aanvullend een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) af met een kraamclausule, zodat ze ook bij bevalling beter verzekerd zijn. Dit is een eigen keuze en geen verplichting.
Wat moet je regelen in je onderneming?
Tijdens je zwangerschapsverlof stop je tijdelijk met je werkzaamheden als ondernemer. Je mag in die periode in principe niet werken voor je eigen bedrijf. Werk je toch door, dan kan het UWV de uitkering stopzetten. Zorg er dus voor dat je lopende opdrachten tijdig overdraagt, klanten informeert en eventueel een vervanger regelt.
Je inschrijving bij de Kamer van Koophandel hoef je niet te beëindigen. Je onderneming blijft gewoon bestaan; alleen jij als drijvende kracht zet het werk tijdelijk stop.
Zwangerschapsverlof als ondernemer vraagt wat meer voorbereiding dan in loondienst, maar de basisregeling via het UWV is er voor elke zelfstandige. Vraag op tijd aan, bewaar je zwangerschapsverklaring goed, en check bij het UWV of je situatie (zeker bij een gemengd dienstverband en ondernemerschap) extra aandacht vraagt.
