Als ondernemer heb je recht op betaald ouderschapsverlof, net als werknemers in loondienst. Sinds 2 augustus 2022 kun je als zelfstandige (zzp’er of dga) een uitkering aanvragen bij UWV voor maximaal 9 weken betaald ouderschapsverlof. Dat is een grote verandering ten opzichte van vroeger, toen ondernemers het volledig zonder vergoeding moesten doen.
Wat houdt betaald ouderschapsverlof voor ondernemers in?
Betaald ouderschapsverlof voor ondernemers werkt anders dan voor werknemers, maar het basisprincipe is hetzelfde. Je ontvangt van UWV een uitkering ter hoogte van 70% van het wettelijk minimumloon per dag dat je verlof opneemt. Je hoeft hier geen werkgever voor te hebben; je vraagt de uitkering zelf aan bij UWV als ondernemer.
Het verlof geldt per kind en kan worden opgenomen totdat je kind 8 jaar wordt. Je hoeft de 9 weken niet aaneengesloten op te nemen. Je kunt de weken ook spreiden, bijvoorbeeld door een dag per week minder te werken. Dat geeft als ondernemer extra flexibiliteit om je bedrijfsvoering op peil te houden.
Wie komt er in aanmerking?
Om recht te hebben op de uitkering gelden een aantal voorwaarden. Je moet verzekerd zijn voor de Wet arbeid en zorg (WAZO). Als zzp’er ben je normaal gesproken niet automatisch verzekerd via een werkgever, maar je kunt je vrijwillig verzekeren bij UWV. Heb je dat niet gedaan, dan heb je in de meeste gevallen geen recht op de uitkering.
Verder gelden deze basisvoorwaarden:
- Je bent de ouder, adoptieouder of pleegouder van het kind.
- Je woont samen met het kind of draagt zorg voor het kind.
- Het kind is jonger dan 8 jaar op het moment dat je verlof opneemt.
- Je neemt daadwerkelijk verlof op (je werkt minder of stopt tijdelijk).
Dga’s (directeur-grootaandeelhouders) die in dienst zijn van hun eigen bv vallen in de meeste gevallen onder de werknemersregeling, en kunnen dus via hun bv aanspraak maken op het verlof. Dat is een ander traject dan voor de zzp’er zonder personeel.
Hoe vraag je de uitkering aan als ondernemer?
De aanvraag loopt via UWV. Je doet dit via het werkgeversportaal of de Mijn UWV-omgeving, afhankelijk van je situatie. Het is verstandig de aanvraag ruim van tevoren te doen, zodat er geen vertraging ontstaat in de uitbetaling. UWV verwerkt aanvragen niet altijd van de ene op de andere dag.
Houd bij de aanvraag de volgende documenten bij de hand:
- Bewijs van je ondernemersstatus (KvK-registratie of vergelijkbaar).
- Bewijs van de vrijwillige verzekering bij UWV (als dat van toepassing is).
- Gegevens van het kind (geboortedatum, bewijs van ouderschap).
- Informatie over wanneer en hoe je het verlof wilt opnemen.
Wat krijg je uitbetaald?
De uitkering bedraagt 70% van het wettelijk minimumloon per dag, niet 70% van je eigen inkomen als ondernemer. Dat is een belangrijk verschil. Verdien je als zzp’er aanzienlijk meer dan het minimumloon, dan dekt de uitkering maar een deel van je gemiste inkomsten. In 2025 ligt het wettelijk minimumloon op dagbasis naar schatting rond de 90 tot 100 euro bruto, waardoor de uitkering per dag uitkomt op ruwweg 63 tot 70 euro bruto. Dat is voor veel ondernemers een stuk lager dan hun gebruikelijke dagtarief.
De uitkering is belast als inkomsten. Je betaalt er dus inkomstenbelasting over. Houd daar rekening mee als je de uitkering ontvangt en pas eventueel je belastingaangifte hierop aan.
Vrijwillige verzekering: dit moet je weten
Het grootste struikelblok voor veel ondernemers is de vrijwillige verzekering bij UWV. Als je je hier niet op tijd voor hebt aangemeld, heb je bij de geboorte van je kind mogelijk geen recht op de uitkering. De vrijwillige verzekering moet je aanvragen binnen 13 weken nadat je stopt als werknemer en ondernemer wordt. Ben je al langer zzp’er zonder verzekering, dan is instappen later moeilijk of zelfs niet meer mogelijk.
De premie voor de vrijwillige verzekering verschilt per situatie en wordt jaarlijks vastgesteld door UWV. Het is verstandig dit al vroeg na te gaan, ook als een zwangerschap nog niet aan de orde is. Eenmaal niet verzekerd, is er weinig te repareren achteraf.
Als je als ondernemer van plan bent een gezin te stichten, is het dus slim om je WAZO-verzekering tijdig te regelen. Kijk voor de actuele premies en voorwaarden op de website van UWV. Zo voorkom je dat je recht op betaald ouderschapsverlof als ondernemer alsnog aan je neus voorbij gaat.
