Een businessplan maken doe je door je bedrijfsidee, doelgroep, financiën en aanpak gestructureerd op papier te zetten. Het resultaat is een document dat laat zien of jouw idee levensvatbaar is en dat je gebruikt om financiering aan te vragen of investeerders te overtuigen. Hieronder vind je een praktisch stappenplan om zelf een goed ondernemingsplan te schrijven.
Een businessplan heeft geen vaste wettelijke vorm, maar bevat vrijwel altijd dezelfde onderdelen. Banken, investeerders en de Kamer van Koophandel (KVK) verwachten dat je elk onderdeel helder en eerlijk invult. Een té rooskleurig plan werkt eerder tegen je dan voor je.
Waarom een businessplan maken?
Een businessplan dwingt je om je idee echt door te denken. Wat kost het om te starten? Wanneer verdien je het terug? Wie zijn je concurrenten? Veel ondernemers ontdekken tijdens het schrijven dat hun aanpak op onderdelen niet klopte, of juist dat er kansen zijn die ze nog niet hadden gezien. Dat is waardevol, ook als je geen externe financiering nodig hebt.
Heb je wel een lening of investering nodig, dan is een businessplan vrijwel altijd verplicht. Een bank wil zien dat je de risico’s kent en dat de cijfers realistisch zijn. Een investeerder wil weten wat zijn rendement is en wanneer.
De onderdelen van een businessplan
Een goed ondernemingsplan bestaat doorgaans uit de volgende onderdelen. Je hoeft ze niet per se in deze volgorde te schrijven, maar in de uiteindelijke versie staan ze wel zo gerangschikt.
- Samenvatting (executive summary): een korte beschrijving van je bedrijf, wat je doet, voor wie en waarom het gaat werken. Schrijf dit als laatste, ook al staat het vooraan.
- Beschrijving van het bedrijf: je bedrijfsnaam, rechtsvorm (eenmanszaak, bv, vof), locatie en wat je precies aanbiedt.
- Product of dienst: wat verkoop je, wat maakt het bijzonder en waarom koopt iemand bij jou en niet bij de concurrent?
- Marktanalyse: hoe groot is je markt, wie zijn je klanten en wie zijn je concurrenten?
- Marketing en verkoop: hoe bereik je klanten, wat zijn je prijzen en hoe ga je verkopen?
- Organisatie en team: wie zijn de eigenaren, zijn er medewerkers en wat is ieders rol?
- Financieel plan: begroting, financieringsbehoefte, verwachte omzet en wanneer je break-even draait.
Stap 1: beschrijf je bedrijfsidee concreet
Begin met het helder opschrijven van wat je doet. Niet vaag (“ik bied diensten aan op het gebied van communicatie”), maar specifiek (“ik schrijf webteksten voor mkb-bedrijven in de bouw, per tekst of op abonnementsbasis”). Hoe scherper de omschrijving, hoe makkelijker de rest van het plan te schrijven is.
Noteer ook wat jou onderscheidt. Dat hoeft geen technische innovatie te zijn. Snellere levering, lagere prijs, betere service of een nichemarkt die anderen negeren zijn ook geldige redenen waarom klanten voor jou kiezen.
Stap 2: doe een marktanalyse
Onderzoek wie je klanten zijn en hoe groot de markt is. Maak het concreet: richt je je op particulieren of bedrijven, op een regio of heel Nederland, op een specifieke leeftijdsgroep of sector? Hoe specifieker, hoe makkelijker het is om je marketing te richten en je omzet te schatten.
Kijk ook naar je concurrenten. Zoek ze op, bekijk hun aanbod en prijzen en noteer waar jij anders of beter bent. Dit is geen zwaktebod, maar laat juist zien dat je de markt kent. Vergeet ook de indirecte concurrentie niet: als jij fietslessen geeft, zijn YouTube-tutorials ook een alternatief voor je klanten.
Stap 3: werk je marketingstrategie uit
Beschrijf hoe je klanten bereikt en wat je vraagt voor je product of dienst. Leg uit waarom je die prijs kunt vragen. Is het een premiumprijs omdat je kwaliteit levert, of een lage prijs om snel marktaandeel te winnen? Beide kan werken, maar je moet het onderbouwen.
Beschrijf ook welke kanalen je gebruikt: social media, Google Ads, mond-tot-mondreclame, een website, koude acquisitie of samenwerkingen. Kies kanalen die passen bij je doelgroep. Een bakkerij trekt klanten via Instagram en een buurtapp, niet via LinkedIn.
Stap 4: maak een financieel plan
Dit is het onderdeel waar veel starters tegenop zien, maar het is misschien wel het belangrijkste deel van je businessplan. Het financieel plan bestaat uit drie elementen.
- Investeringsbegroting: wat heb je nodig om te starten? Denk aan apparatuur, voorraden, website, inschrijving KVK en eventueel een bedrijfsruimte.
- Financieringsplan: hoe betaal je die investering? Eigen geld, een lening, crowdfunding of een investeerder?
- Omzet- en kostenprognose: wat verwacht je te verdienen en wat zijn je vaste en variabele kosten per maand?
Reken ook uit wanneer je break-even draait. Stel je hebt 2.000 euro aan vaste kosten per maand en je verkoopt diensten voor 100 euro per uur. Dan heb je 20 declarabele uren per maand nodig om quitte te spelen. Dat geeft je een concreet doel en laat een bank zien dat je met je hoofd in de realiteit zit.
Wees eerlijk over tegenvallende scenario’s. Wat als je in de eerste drie maanden maar de helft verkoopt van wat je hoopt? Kun je dat opvangen? Een reservebuffer van drie tot zes maanden aan vaste lasten wordt door de meeste financieel adviseurs als minimum gezien.
Stap 5: schrijf de samenvatting als laatste
De samenvatting staat vooraan in je businessplan, maar je schrijft hem als allerlaatste. Pas als je het hele plan hebt uitgewerkt, weet je precies wat de kern is. Een goede samenvatting is maximaal één A4 en beantwoordt vier vragen: wat doe je, voor wie, waarom lukt het en wat heb je nodig?
Veelgemaakte fouten bij het maken van een businessplan
Te positieve omzetprognoses zijn de meest voorkomende fout. Banken en investeerders zien ze direct en verliezen daardoor vertrouwen in de rest van je plan. Gebruik altijd een optimistisch, realistisch én pessimistisch scenario.
Een andere valkuil is te weinig aandacht voor de concurrentie. “Er is geen concurrent” is bijna nooit waar en wekt de indruk dat je de markt niet goed kent. Ook ontbreekt bij veel plannen een duidelijke onderbouwing van de prijs: waarom betaalt een klant dat bedrag bij jou?
Veelgestelde vragen over een businessplan maken
Hoe lang moet een businessplan zijn?
Er is geen vaste lengte, maar de meeste businessplannen voor starters zijn tussen de 10 en 20 pagina’s. Voeg geen pagina’s toe om indruk te maken. Een helder plan van 12 pagina’s is sterker dan een opgeblazen plan van 30.
Moet ik een businessplan indienen bij de KVK?
Nee. Je schrijft een businessplan voor jezelf, voor een bank of voor een investeerder. De KVK vraagt er niet om bij inschrijving, maar adviseert wel om er een te maken voordat je start.
Kan ik gratis hulp krijgen bij het schrijven?
Ja. De KVK biedt gratis tools, templates en adviesgesprekken aan. Ook Qredits (een erkende microkredietinstelling voor ondernemers) biedt begeleiding bij het opstellen van een businessplan, soms in combinatie met een lening.
Lees ook
