Of ondernemen iets voor jou is, hangt niet af van één eigenschap of een magische combinatie van talenten. Het hangt af van hoe jij omgaat met onzekerheid, verantwoordelijkheid en tegenslag. Sommige mensen bloeien op als ze zelf de koers bepalen. Anderen merken na een tijdje dat ze de structuur en zekerheid van een vaste baan toch missen. Beide zijn volkomen normaal. Dit artikel helpt je eerlijk te beoordelen of ondernemen bij jou past, zonder de glamour die er vaak omheen hangt.
Wat ondernemen echt van je vraagt
Ondernemen wordt vaak verkocht als vrijheid. En die vrijheid is er zeker. Maar achter die vrijheid zit ook een keerzijde: jij bent verantwoordelijk voor alles. Van het vinden van klanten tot het betalen van je belastingaangifte, van het omgaan met een moeilijke opdrachtgever tot de maanden dat het even tegenzit. Loopbaancoach Wendy Goudzwaard, gastspreker bij een UWV-webinar over dit onderwerp, benadrukt dat het kennen van je eigen kwaliteiten een belangrijk startpunt is. Niet iedereen heeft dezelfde kwaliteiten nodig, maar een aantal eigenschappen komen bij vrijwel elke succesvolle ondernemer terug.
De belangrijkste is omgaan met onzekerheid. Als zelfstandige weet je aan het begin van de maand niet altijd wat er aan het einde binnenkomt. Dat is voor de ene persoon spannend en motiverend, voor de andere een bron van chronische stress. Hoe jij daarmee omgaat, is een van de eerlijkste signalen of ondernemen bij je past.
Is ondernemen iets voor mij? Herkenbare signalen dat het wél bij je past
Je hoeft niet aan elk punt te voldoen, maar als je jezelf in de meeste van onderstaande situaties herkent, zijn dat goede tekenen:
- Je hebt regelmatig ideeën over hoe dingen beter of anders kunnen, ook als dat niet jouw taak is.
- Je neemt graag zelf initiatief en wacht niet totdat iemand anders jou opdracht geeft.
- Als iets mislukt, analyseer je wat er fout ging en probeer je het opnieuw, in plaats van te stoppen.
- Je kunt jezelf motiveren zonder een manager of structuur van buitenaf.
- Je vindt het prima om soms uren te werken aan iets dat nog geen geld oplevert, omdat je in het eindresultaat gelooft.
- Je bent bereid om af en toe klussen te doen die je niet zo leuk vindt, zoals administratie of acquisitie, omdat ze bij het geheel horen.
- Je kunt goed overweg met afwijzing, zonder dat dat je dagenlang uit het veld slaat.
Signalen dat ondernemen misschien niet zo goed bij je past
Het is eerlijker om ook de andere kant te noemen. Ondernemen is niet voor iedereen de juiste keuze, en dat is geen zwakte. Let op de volgende signalen:
- Je hebt financiële verplichtingen, zoals een hoge hypotheek of studieschulden, en een onregelmatig inkomen geeft je te veel stress om goed te functioneren.
- Je vindt het moeilijk om nee te zeggen, grenzen te stellen of prijzen te onderhandelen.
- Je werkt graag als onderdeel van een team en haalt energie uit de dagelijkse samenwerking met collega’s.
- De zekerheid van een vast salaris, pensioenopbouw en doorbetaald verlof weegt voor jou zwaarder dan de vrijheid van zelfstandig werken.
- Je bent snel ontmoedigd als iets niet direct resultaat oplevert.
Geen van deze punten betekent dat je nooit kunt ondernemen. Maar ze zijn wel eerlijk om onder ogen te zien vóórdat je de stap zet.
Praktische zelftest: drie vragen om je af te vragen
Voordat je een beslissing neemt, helpt het om jezelf drie concrete vragen te stellen:
1. Hoe reageer ik als een maand tegenvalt? Bedenk hoe je je zou voelen als je twee maanden lang minder verdient dan je nodig hebt. Zou je dat als een tijdelijk probleem zien dat je gaat oplossen, of als bewijs dat het niet werkt? Je eerlijke antwoord zegt meer dan welke test ook.
2. Heb ik al een idee of vaardigheid waar mensen voor willen betalen? Ondernemen begint niet met een bedrijfsnaam of een KVK-inschrijving, maar met een aanbieding die iemand anders iets waard is. Als je nog niet weet wat dat voor jou zou zijn, is dat een eerste stap om te onderzoeken, vóór je stopt met je huidige werk.
3. Heb ik een financieel vangnet? Een gangbare vuistregel is dat je minimaal drie tot zes maanden aan vaste lasten achter de hand hebt als je start. Dat geeft je de ruimte om kalm op te bouwen zonder dat elke week een crisis is.
Je hoeft niet perfect te zijn om te starten
Veel mensen stellen ondernemen uit omdat ze denken dat ze er “klaar voor moeten zijn”. De werkelijkheid is dat bijna niemand dat volledig is. Kwaliteiten als netwerken, verkopen en financieel inzicht kun je leren. Wat je moeilijker kunt leren, is de basisbereidheid om onzekerheid te accepteren en verantwoordelijkheid te dragen. Als die er is, kun je de rest oppikken onderweg.
Een goede tussenstap voor wie twijfelt: begin naast je huidige baan. Neem een eerste kleine opdracht aan, test of je een dienst kunt verkopen en kijk hoe het voelt. Die praktijkervaring vertelt je meer dan elke theorie. Of zoek een loopbaancoach of een webinar, zoals het aanbod van UWV, om je twijfels concreet te maken en te bespreken met iemand die er dagelijks mee werkt.
